Minister aan zet na aanbevelingen OVV
4 december 2025
Erik Middelkoop en Jurgen Hielema schreven naar aanleiding van het OVV-rapport over ‘Nieuwegein’ een interessant artikel in Cobouw. Daarin stellen ze dat het probleem niet zit in de regelgeving – ook KPCV biedt voldoende handvatten om de constructieve veiligheid goed te borgen – maar in de handhaving. Er zijn te veel de projecten waar de veiligheidscultuur ontbreekt. Hieronder te tekst van dat artikel.
Minister aan zet na aanbevelingen OVV
De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) publiceerde recent het zoveelste rapport over een incident in de bouw, dit keer de instorting van een parkeergarage in Nieuwegein. De problemen zijn niet nieuw, de aanbevelingen zijn dat wel: er moeten wettelijke regels komen voor het bouwproces zelf, niet alleen voor het eindproduct. Hoewel het aan de minister is daar al dan niet gehoor aan te geven, lijkt zo’n wettelijk kader onvermijdelijk. Prioriteit moet daarbij liggen op de handhaving van bestaande regels en niet op het opstellen van nieuwe.
In de zomer van 2025 publiceerde de OVV een rapport naar aanleiding van de instorting van de hellingbanen in een parkeergarage in Nieuwegein, een jaar eerder. Zoals gebruikelijk doet de OVV daarin een aantal aanbevelingen. Waar die aanbevelingen in eerdere rapporten waren gericht op de sector, spreekt de OVV nu de minister aan. Die moet zorgen voor een wettelijk kader voor de borging van de constructieve veiligheid, toegespitst op het bouwproces. Het gaat bij die aanbevelingen om het absolute minimum, nodig om bij de meest eenvoudige projecten grote fouten te voorkomen. Zo moet één verantwoordelijk constructeur in elk bouwproject verplicht worden en moet de periodieke beoordeling van de constructieve veiligheid van publieke gebouwen worden uitgebreid.
De minister heeft een jaar de tijd om op de aanbevelingen te reageren. Onze verwachting is dat zij terughoudend zal zijn. Uitgangspunt is immers dat de verantwoordelijkheid bij de markt moet liggen. Bovendien is overheidsbeleid er juist op gericht de regeldruk te verlagen, onder andere met het programma STOER (Schrappen Tegenstrijdige en Overbodige Eisen en Regelgeving). Ook is het maar de vraag of de minister het probleem groot genoeg acht. De gevolgen van alle incidenten zijn, hoe vervelend ook, in feite slechts beperkt, zeker in termen van dodelijke slachtoffers. Het maken van de juiste afweging is verre van eenvoudig. Het is niet aan ons om de minister daarin te adviseren.
Er wordt gebouwd zonder berekeningen of tekeningen of in de bouw wordt ervan afgeweken
Toch is het begrijpelijk dat de OVV zijn pijlen nu richt op de overheid. De sector zelf heeft weliswaar al stappen gezet, maar duidelijk is dat zonder bijsturing door de minister, de bouwsector de problemen niet gaat oplossen. De aanbevelingen zijn goed te verdedigen, maar de focus zou moeten liggen op de handhaving van de bestaande regels. Partijen houden zich daar nu te vaak niet aan: er wordt gebouwd zonder berekeningen of tekeningen of in de bouw wordt ervan afgeweken. En in de praktijk heeft dat niet of nauwelijks consequenties voor de verantwoordelijke partijen. Het incident in Nieuwegein is daar een treffend voorbeeld van.
De overheid zelf verwacht wat de handhaving betreft veel van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), zeker als die wordt uitgebreid naar gevolgklasse 2 en 3. Gemeenten, vooral de kleinere, zijn onvoldoende geëquipeerd voor deze taak. Maar de ervaringen met de Wkb zijn tot nu toe niet louter positief.
Het KPCV biedt met diverse borgingsacties en tools voldoende handvatten om de constructieve veiligheid goed te borgen, voor iedereen die actief is in de bouw. Tot nu toe worden die vooral toegepast door partijen die constructieve veiligheid toch al serieus nemen. En daar zit niet het probleem; dat zit bij de projecten waar de veiligheidscultuur ontbreekt. Juist daarin moet de overheid een rol spelen.
Erik Middelkoop en Jurgen Hielema
Namens Kennisportaal Constructieve Veiligheid (KPCV)
Erik Middelkoop is werkzaam als Associate Director en Leading professional bij Haskoning, Jurgen Hielema is Kenniscoördinator constructie bij het Rijksvastgoedbedrijf. Beiden zijn bestuurslid van het Kennisportaal Constructieve Veiligheid (KPCV).
